Malatya’da Neden Patriot Kuruldu? Türkiye’nin Füze Kalkanı Üzerine Analiz

Türk hava sahasına İran'dan ikinci kez balistik füze atılması üzerine, NATO Türkiye'ye bir adet PATRIOT Hava ve Füze Savunma Sistemi bataryası konuşlandırdı. Bu durum, Türkiye'nin hava ve füze savunma yetenekleri hakkında yeniden soru işaretleri doğurdu. Hava sahasının savunulması, hava soluyan tehditler ve balistik tehditler olarak iki gruba ayrılmaktadır. Hava soluyan tehditler; savaş uçakları, insansız hava araçları, helikopterler ve seyir füzeleri gibi unsurları kapsar. Balistik tehditler ise Türkiye'nin son dönemde karşılaştığı balistik füzeleri ifade eder. Türkiye'nin hava savunma kabiliyetleri şu anda iyi bir seviyeye ulaşmış durumda. F-16 filosu ve envanterdeki KORKUT, SUNGUR, HİSAR-A, HİSAR-O ve SİPER gibi çok alçak irtifadan yüksek irtifaya kadar hava hedeflerine müdahale edebilen hava savunma sistemleri, kritik sensör ve komuta-kontrol altyapılarıyla Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde yer alıyor. Bu sistemlerin yaygınlaştırılması için seri üretim faaliyetleri hızla devam ediyor. Ancak Türkiye'nin balistik füzeleri engellemeye yönelik bir anti-balistik füze sistemi bulunmuyor ve geçmişte ABD'den bu tür sistemlerin tedariki gündeme gelse de gerçekleştirilemedi. Rusya'dan alınan S-400 sisteminin kısa ve orta menzilli balistik füzelere karşı angajman kabiliyeti olsa da, Türkiye bu sistemi NATO veya Milli Radar Ağı'na entegre etmeden bağımsız olarak kullandığı için S-400 ile balistik füzelerin imha edilmesi pratikte mümkün değil. Bir balistik füzeyi imha etmek için en kritik unsur, onu fırlatıldığı andan itibaren tespit eden ve sürekli izleyen bir sensör ağına sahip olmaktır. Bu amaçla yüz milyonlarca dolarlık özel radarlar ve uydular geliştirilmektedir. Kürecik'teki NATO Üssü'nde bulunan ABD yapımı AN/TPY-2 Radarı, bu tür özel radarlar arasında yer alıyor ve İran tarafından imha edilen benzer radarlar nedeniyle daha da değerli hale geldi. NATO, Malatya'ya anti-balistik füze kabiliyetine sahip bir PATRIOT bataryası konuşlandırdı. Türkiye'ye yönelik iki balistik füzeyi ise ABD'ye ait bir Arleigh Burke Sınıfı Destroyer'den atılan SM-3 füzesi düşürdü. İncirlik'teki İspanyol PATRIOT bataryası ise 2015'ten bu yana NATO görevi kapsamında bulunuyor. PATRIOT PAC-2 standardındaki bu sistem, daha çok hava soluyan hedefler ve taktik balistik füzelerle etkili. İran kaynaklı balistik füzelerin orta menzil sınıfında olduğu düşünülürse, PATRIOT PAC-2 ile imha edilmeleri kolay olmayacaktır. Bu nedenle Malatya'ya konuşlandırılan PATRIOT bataryasının, daha gelişmiş balistik tehditlerle mücadele etmek üzere tasarlanan PATRIOT PAC-3 standardında olduğunu değerlendiriyorum. Böylece İncirlik Üssü'nün füze savunması denizden SM-3 füzeleriyle, Kürecik Radar Üssü'nün güvenliği ise Malatya'daki kara tabanlı PATRIOT PAC-3 bataryası tarafından sağlanmış olacak. SM-3, uzun menzilli bir sistem olduğu için MRBM tehditlerine karşı ideal bir çözüm değil. İran kaynaklı balistik füzelere karşı daha uygun sistemler, PATRIOT PAC-3 ve THAAD gibi kara tabanlı anti-balistik füze sistemleridir. Ayrıca, İran tarafından bölgedeki ülkeler ve ABD üslerine atılan balistik füzeler nedeniyle, bölgede anti-balistik füze stoklarının kritik seviyelere düştüğü söylenebilir. İsrail, kendi anti-balistik füze sistemlerine sahip olsa da, ABD'den PATRIOT PAC-3 ve THAAD desteği almak zorunda kaldı. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Ürdün gibi ülkelerin balistik füze savunma sistemleri de ABD yapımı PATRIOT ve THAAD'lardan oluşuyor. Bu nedenle Malatya'ya yönelik PATRIOT konuşlandırması oldukça önemli. Son olarak, Türkiye'nin füze savunma kabiliyeti konusunda gelecekteki süreç merak ediliyor. SİPER'in hava soluyan hedeflere karşı etkili 100+ kilometre menzilli SİPER BLOCK I Füzesi şu anda envanterde ve seri üretim ile teslimatları devam ediyor. 150+ kilometre menzil hedefleyen SİPER BLOCK II Füzesi'nin test atışları sürüyor ve 2027'de hizmete girmesi bekleniyor. Balistik füzelere karşı etkili olacak SİPER BLOCK III Füzesi'nin ise 2028-2030 yılları arasında hizmete girmesi planlanıyor. Türkiye, hava savunma anlamında şu anda yetenekli durumda; önemli olan mevcut sistemleri yaygınlaştırmak. Ancak balistik füze savunması açısından şu an herhangi bir kabiliyetimiz bulunmuyor. 2028-2030 dönemi, başlangıç seviyesinde anti