Ana Akış
Havacılık Sektöründe Yapay Zeka: Pilot Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Araştırma
Araştırmanın amacı, havacılık sektöründe yapay zekâ uygulamalarının pilotların gözünden durumlarının analiz edilmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden mülakat tekniği kullanılmıştır. Mülakat soruları literatürden destek alarak hazırlanmış ve çalışmaya uyarlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi ile 28 pilot dahil edilmiştir. Araştırmada cinsiyet, yaş, eğitim, havacılık sektöründeki rol, havacılık sektöründe deneyim olmak üzere beş tane demografik soru ve araştırmaya katılan pilotlara yöneltilen 11 mülakat sorusu bulunmaktadır. Elde edilen veriler MAXQDA 2022 nitel analiz programından destek alınarak analiz edilmiştir. Veriler programa aktarılmış ve içerik analiz yöntemi ile tema ve kodlar oluşturulmuştur. Örüntüler ve kod frekansları üzerinden içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; araştırmaya katılan pilotların çoğunluğu yapay zekâyı faydalı ve kolaylık sağlayıcı bir teknoloji olarak görmekle birlikte, dikkat edilmesi gerektiği, kontrollü kullanılması gerektiği, karar destek için önemli olduğu, geleceğin belirleyicisi olduğunu düşünülmektedirler. Pilotların çoğunluğu yapay zekânın havacılık sektöründe kullanılması gerektiğini düşünmekle birlikte bazıları belirli alanlarda kullanılması gerektiğini düşünmektedirler. Pilotların çoğunluğunun yapay zekâya uyum sağlamada zorluk çekmeyeceklerini düşündükleri görülmektedir. Pilotlar iş yükünü azaltma, bilgiye ulaşma, planlama, maliyet, zaman tasarrufu, insan hatalarını azaltma, emniyet, hızlı ve doğru karar verme, destek, yakıt tasarrufu, doğru ve hızlı uçuş ve uçak planlaması gibi faydalarının olduğunu, yetenekleri köreltmesi ve rehavet, istihdam ve işgücünü azaltması, yapay zekânın kontrol edilememesi, her şeyi yapay zekâdan bekleme gibi olumsuz etkilerinin olabileceğini düşünmektedirler.
